Zuid-Afrika na het Wereldkampioenschap Voetbal 2010

Normal 0 0 1 546 3114 25 6 3824 11.1282 0 0 0 En toen was het voorbij. Na één maand “Zuid-WeeKaafrika” is het weer gewoon Zuid-Afrika. De meeste bezoekers zullen weer vertrekken, FIFA Fan Fests worden afgebroken, bewegwijzering zal worden weggehaald, de “spiegelsokken” en vlaggen verwijderd, kroegen moeten het weer stellen zonder voetbalavonden, misschien wordt er zelfs een stadion afgebroken bij het ontbreken van elk nut van het hebben van een stadion op de desbetreffende plek. Als alle stof neergedaald is, zal een kosten-batenanalyse worden gemaakt: wat heeft Zuid-Afrika aan dit WK gehad?

Ik heb nog niet veel positieve geluiden gehoord. Veel mensen hadden meer omzet verwacht dan zij gerealiseerd hebben. Dit geldt voor allerhande sectoren: van de Bed & Breakfasts tot aanbieders van “Extreme Sports”. Dat er wellicht minder omzet behaald is dan verwacht, wil echter niet zeggen dat Zuid-Afrika niets aan dit grootse evenement gehad heeft. Ten eerste kan de omzet hoger zijn dan gewoonlijk in deze tijd van het jaar. Ten tweede zijn er vele andere voordelen die behaald kunnen worden aan dit WK. Zuma heeft gesprekken gevoerd met vele staatshoofden, wat ten goede lijkt te komen aan interstatelijke relaties. Er is media-aandacht wat eventuele nieuwe toeristen kan trekken. Ook wordt media-aandacht regelmatig genoemd als iets positiefs an sich. Men lijkt niet precies te weten waarom dit dan positief is, maar het lijkt een gevoel van erkenning te bewerkstelligen.

Een gevaar schuilt in de kosten. Er is zeer veel geld uitgegeven aan de bouw van faciliteiten voor het WK, vooral in de bouw van de stadions. Een verbeterde snelweg blijft wel liggen en daar kan men gebruik van blijven maken (al zullen er ook enkele verworden tot tolwegen na het WK). De regering lijkt niet goed te weten wat zij met de stadions willen doen. Het zou doodzonde zijn als een stadion verpauperd: ze hebben immers veel geld gekost. Feit is echter dat er niet genoeg voetbal is voor de zeven stadions, ook met rugby hebben ze in het Zuiden (te) weinig te doen. Een andere optie is het organiseren van evenementen zoals concerten in de stadions. Wanneer er geen geschikte invulling gevonden kan worden voor een stadion waar hard aan gewerkt is en waar veel geld ingestoken is, voorzie ik een grote ontevredenheid bij de bevolking. Heeft het zin gehad de stadions te bouwen? Hebben wij er iets aan gehad? Hadden we het geld niet beter elders kunnen investeren?

Veel zou beter worden. Zuid-Afrika zou op de kaart komen te staan, er zou geld binnenkomen, toeristen zouden bij mensen in townships kunnen blijven slapen omdat ze allemaal van voetbal houden en wellicht zouden de mensen uit de townships er iets aan overhouden. Er zou steun komen van het buitenland om problemen zoals criminaliteit en HIV/AIDS aan te pakken. En bovenal: Zuid-Afrika zou kunnen laten zien dat ze een modern land is, in staat om mee te draaien op wereldniveau.

Om gefundeerde uitspraken te kunnen doen zal gewacht moeten worden op de cijfers. Wat heeft het gekost en wat heeft het opgebracht? Niet alleen in economische zin, maar zeker het sociale aspect is in deze belangrijk. Dit WK was er voor en grotendeels door Zuid-Afrikanen.  Houden zij een positief gevoel over aan de Wereldbeker en hebben zij het idee dat Zuid-Afrika geholpen is door het evenement of zorgt het op den duur slechts voor een groter gevoel van ontevredenheid en waardoor komt dat dan? Ik zie hier een mooie rol weggelegd voor antropologen. Wanneer het organiseren van een groot evenement in een land dat door velen gezien wordt als ontwikkelingsland een boost geeft aan de bevolking kan het wellicht vaker gedaan worden. Het  Wereldkampioenschap Voetbal Zuid-Afrika 2010 was in die zin een experiment waar veel van geleerd kan worden. Ik stel voor dat we dat dan ook gaan doen.