Ongelijkheid

Sinds de eerste democratische verkiezingen in 1994 werden gehouden, is herverdeling een belangrijk politiek thema. De kloof tussen arm en rijk is sinds de afschaffing van apartheid even groot gebleven en misschien zelfs toe genomen. Bijna nergens ter wereld is de afstand tussen de rijken en armen zo groot als in Zuid-Afrika. Hoe kan dat ondanks al de inspanningen van de overheid? Bijna een kwart van de Zuid-Afrikaanse bevolking krijgt een uitkering; de regering heeft ontwikkelingsprojecten opgezet om iets aan armoede en ongelijkheid te doen; de staat bouwt huisjes voor de armen gebouwd; er zijn Black Economic Empowerment programma’s zodat zwarten niet meer worden uitgesloten van de economie; er is geïnvesteerd in onderwijs en gezondheidszorg. De allerarmsten zijn daardoor wel iets minder allerarmst geworden maar de ongelijkheid is onverminderd groot gebleven.

Ongelijkheid is weerbarstig en moeilijk op te lossen. Het lijkt er op dat de overheidsprojecten een onderdeel van het probleem zijn geworden. Ongelijkheid blijft bestaan dankzij en niet ondanks het overheidsbeleid. Het geld dat de staat beschikbaar stelt wordt vaak ongelijk verdeeld. Daarom hebben veel Zuid-Afrikanen kritiek op de Black Economic Empowerment programma’s. Het zijn vooral de bedrijven van een kleine zwarte elite die profiteren van deze vorm van positieve discriminatie. Tegelijk wachten de inwoners van de krottenwijken op riolering en betere huisvesting. Het aanleggen van riolering en verbeteren van huisvesting wordt weer bemoeilijkt door conflicten over de verdeling van de beperkte middelen: Wie krijgt de opdracht om het werk te mogen doen? Welke bewoners zullen baat hebben van het project en welke niet of in mindere mate? Zulke conflicten worden vaak gewelddadig waardoor het lastiger is voor mensen om hun levenssituatie te verbeteren. Een belangrijke onderzoeksvraag is dan ook: hoe kan je zorgen dat beleid minder snel zorgt voor gewelddadige conflicten?