Ik ben voor...
“De Zwarten” zei een huisgenootje. “Ik haat Blanke Zuid-Afrikanen, ze zijn allemaal zo racistisch!” Als ik het niet zo’n rotopmerking had gevonden had ik hard gelachen. Ze maakte zich schuldig aan dat wat ze zo verachtte. Eigenlijk was het een prachtige ‘de pot verwijt de ketel’ moment. Ik heb al ontzettend vaak dergelijke discussies gehad. Allerlei oorzaken voor Apartheid toen en nu worden genoemd, vele onjuist en kortzichtig, zonder enige ondersteunende argumenten. Als ik artikelen de revue laat passeren die het tegendeel bewijzen van dat wat er gezegd wordt knikt men weliswaar instemmend, maar nog geen twee minuten later zitten ze weer op hetzelfde spoor. Veel vervelender nog is dat de groep ongeïnformeerde internationale studenten waar ik het over heb het in no time met elkaar eens zijn en niet veel later oplossingen aandragen en zeggen waarom het “helemaal niet zo had hoeven zijn”, de eigen cultuur of samenleving verheerlijkend: want daar wil toch ieder land naartoe, naar Westerse Volmaaktheid.
Ik erger me groen en geel aan dergelijke gesprekken en kan het dan ook niet laten om me in de discussie te mengen. Voorlopig zonder succes, men lijkt eerder vervreemd van me te raken. Het maakt me kwaad dat er naar mijn mening zo kortzichtig over complexe situaties zoals ‘de’ Zuid-Afrikaanse samenleving nagedacht kan worden. Kortzichtig, omdat de meeste gesprekspartners uitgaan van de al eerder genoemde Westerse Volmaaktheid, de schuld slechts op ‘de’ Blanken schuiven en daarmee een volledige slachtofferrol toeschrijven aan ‘de’ Zwarten, niet in gesprek gaan met Zuid-Afrikanen over de kwestie en bovendien niet gehinderd worden door enige vorm van kennis. Werkelijk alles wordt uit de kast getrokken om maar geen veranderingen aan te hoeven brengen in hun Werkelijkheid. In slechts twee zinnen kan iets tegenstrijdigs verklaard worden op een manier dat hun hele verhaal weer één richting op wijst.
Whites going Black, heb ik al meermaals gedacht. Bewust niet uitgaan in clubs waar voornamelijk (dus niet alleen) Blanken komen, maar daar naartoe gaan waar je de enige Blanke groep bent. Naar een ‘Zwarte’ markt gaan en daar snel weer weg willen (je bent dan echt een attractie, men wil aan je zitten, wil dat je foto’s van ze maakt et cetera), maar achteraf zeggen dat je al die mensen zo lief vind en dat je het zo leuk vind dat ze allemaal aan je willen zitten en je volgen, knuffelen, naroepen...
Voordat ik haatmail krijg dat ik slechts op de hand van ‘de’ Blanken ben: dat is absoluut niet waar. Ik ben op de hand van het Complexe Antwoord, voor zover er een antwoord mogelijk is. Voor een antwoord is namelijk een vraag nodig en die worden helaas zelden gesteld. Mijns inziens doe je de Zuid-Afrikaanse samenleving tekort als je uit het niets zegt dat de apartheid nog lang niet over is, waarbij er dan vanuit gegaan wordt dat ‘de’ Blanken nog steeds alle macht in handen hebben. Pardon? Heb je om je heen gekeken? Ja, de apartheid is voorbij, al zestien jaar. Dit wil niet zeggen dat er geen problemen zijn, dat hoor je niemand zeggen, maar dat is niet perse (eerder perse niet) apartheid. Je doet de Zuid-Afrikaanse samenleving tekort als je denkt dat er een simpele oplossing mogelijk is, als je de schuld op een groep schuift en daarmee alle macht uit de handen van de groep waar jij zo voor bent neemt, als je niet wil luisteren naar verschillende standpunten, als je niet gaat voor feiten maar voor gevoel, als...
De vroegere alsmede de huidige situatie is complex. Nagenoeg alle standpunten zijn te verklaren en hebben een voorgeschiedenis: een standpunt ontwikkelt zich niet in een vacuüm. Waarom één kant kiezen? Als er een kant gekozen wordt gaat dit vaak, zo niet altijd, gepaard met verwijten naar het andere kamp en daar zie ik geen oplossing of vooruitgang in. Kijk niet alleen, maar durf ook dingen te zien, ook als ze niet in lijn zijn met jouw ideeën, je zou het wel eens verkeerd kunnen hebben. De mens is geen rationeel wezen, maar een ander uiterste is om het rationele compleet op te geven en je compleet te storten op je Emotionele Ik.
Mijn punt is dat doordat men de Zuid-Afrikaanse samenleving blijft zien als een Zwart-Wit instituut, het land niet de kans krijgt om te ontsnappen uit deze dichotomie. Het is wellicht begrijpelijk, een dichotomie zorgt voor vereenvoudiging, het maakt iets complex overzichtelijk en volgens sommigen begrijpelijk. Laatstgenoemde zou ik in deze graag in twijfel willen trekken. Men krijgt wellicht het IDEE dat een situatie begrijpelijk is, maar doet daarmee de situatie tekort en blijkt het achteraf helemaal niet begrepen te hebben. Hetzelfde met kennis. Die is er vaak niet of zeer gering, wat ook niet bepaald bijdraagt aan het begrijpen van een samenleving of situatie.
Ik zou een berg met voorbeelden kunnen noemen en nog vele pagina’s uit kunnen wijden over dit onderwerp, maar ik denk dat mijn punt gemaakt is. Voor voorbeelden stel ik mij echter graag beschikbaar, alsmede voor een aanbod aan literatuur over apartheidgeschiedenis (wat ten pas en ten onpas bij allerhande kwesties voor de dag getoverd wordt) of voor cijfers over de Zuid-Afrikaanse samenleving(en) vandaag de dag en voor welgeïnformeerde discussies in deze. Maar alstublieft, denk na voor u iets zegt. Het kan een groep of een persoon erg veel schade berokkenen, een situatie compleet vervormd weergeven en bovenal Zuid-Afrikanen onterecht een zeer negatieve connotatie bezorgen.
Een tip is het boek ‘Help ik ben Blank geworden’ van Bram Vermeulen. Ook hier geldt: lees kritisch, stel uzelf vragen en durf een reeds gevormde mening aan te passen!
Reacties
Kim! Een heel fijn stukje,
Kim! Een heel fijn stukje, geschreven met passie, dat mag wel blijken. Je schrijft toegankelijk maar toch heel gedreven en het zit lekker in elkaar. Oja! Check je mail...ik heb nog een leuk nieuwtje ;)
Liefs! Sophie
Een vraag...
Wat bedoelen ze dan met 'zwarten'? Of omgekeerd: Wat bedoelen ze met 'blanken'? En wat bedoel jij? Liefs, Nikkie
Voor Nikkie B. ;)
Hoi Nikkie,
Goede vraag! Met 'zwarten' worden over het algemeen de mensen bedoeld met een donkerdere huidskleur dan blanken. Bruin wordt vaak ook geschaard onder de noemer 'zwart'. Met uitzondering van de Indiërs die zich voornamelijk in KwaZulu Natal bevinden (en dan vooral in Durban). Wie door Persoon A onder de zwarte noemer geplaatst wordt en wie niet, zal verschillen van persoon B, C, etcetera. Huidskleur is en blijft lastig, want ja, wat is nu eigenlijk bruin en zwart? Hoe donker moet je zijn om zwart te zijn? In de apartheidtijd hadden ze onder andere een potloodtest (niet te verwarren met de onze). Als een potlood uit je haar viel nadat deze er losjes was ingedraaid had je geen kroeshaar en was je dus niet zwart of geen kleurling. Bleef het potlood echter hangen dan had je kroeshaar of de overblijfselen daarvan en werd je in de zwarte hoek geplaatst. Deze of soortgelijke technieken heb ik niet gebruikt zien worden en ik ga er daarom vanuit dat ieder zijn eigen indeling maakt op basis van een eerste snelle waarneming.
Mijn indeling is, eigenlijk zeer slecht, gebaseerd op de indeling die ik denk dat mijn lijdend voorwerp in mijn blog (de Internationale student) hanteert. Blanken zijn de niet-Aziaten of niet-Indiërs die een lichte huid en blond of sluik donkerder haar hebben. Zwarten zijn de niet-Aziaten of niet-Indiërs die een bruine tot zwarte huid en geen stijl haar hebben.
Bedankt voor je productieve en zeer verduidelijkende (hoop ik) bijdrage!
Liefs, Kim van D.
Je bent weer lekker bezig
Hey Kim,
Leuk stukje weer zeg, je bent lekker bezig zeg. Lekker doorgaan en wat ik ook nog even zeggen wilde heb opa geleerd hoe hij moet smsen of het ook echt is over gekomen weer ik niet maar je had een sms gestuurd en die wilde hij beantwoorden dus toen zei hij hoe moet dat. Dusss mocht je een keer de behoefte hebben om nog een sms te sturen naar opa en oma dan krijg je of een heel goed antwoord terug of 1tje waarvan je niet weer wat je er mee moet hahahahaha
Heel veel plezier daar en een dikke kus van ons 4tjes
Ik ben voor...
Hi Kim
My apologies for taking so long to respond to this article.
I need to compliment you on a very balanced view on the situation in SA. I sometimes wish that this way of thinking could come from ourselves and not from visitors to our country! (Not that I have a problem with your thinking) :-).
Unfortunately (in my view) it will take time to get away from past and for us as a country to move forward in unity as South Africans.
Greetings
PaulS
Nieuwe reactie inzenden